Vị trí và cơ chế hoạt động của gan

Vị trí và cơ chế hoạt động của gan

  31/01/2018

  Ngô Đức Phương

Gan là một cơ quan nội tạng cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe con người, nhưng công việc của nó như thế nào thì ít ai để ý tới. Vì vậy, chúng ta cần tìm hiểu cấu trúc và sự hoạt động của gan.

* Gan là một cơ quan nội tạng lớn nhất và làm việc liên tục trong cơ thể:

Gan được coi là "Công xưởng hóa học trong cơ thể người", làm việc liên tục không nghỉ ngơi, có ba chức năng chủ yếu: chuyển hóa, giải độc, bài tiết.

+ Cấu tạo của gan:

Gan gồm trên 10 vạn "lá gan nhỏ" hình lục giác câu tạo nên, mỗi "lá gan nhỏ" có tới 90% tế bào gan cấu tạo nên. Trong các lá gan nhỏ có các mao mạch dẫn máu đến để các tế bào gan xử lý.

- Tĩnh mạch gan

- Màng gan

- Túi mật

- Ống quản tổng của gan

- Mạch cửa

- Động mạch gan

- Dây chằng

- Tế bào gan

- Ống dẫn mật giữa các lá gan nhỏ

- Tĩnh mạch giữa các lá gan nhỏ

- Động mạch giữa các lá gan nhỏ

- Tĩnh mạch trung tâm

+ Chức năng của gan:

- Chức năng chuyển hóa: Hoạt động chuyển hóa được tiến hành liên tục khi ăn cơm hoặc không ăn cơm. Chất dinh dưỡng thu được sau khi ăn uống, được gan chuyển hóa thành những dạng dinh dưỡng mà cơ thể hấp thụ được, hoặc chuyển hóa thành năng lượng cho cơ thể sử dụng, những hoạt động đó của gan gọi là chức năng chuyển hóa.

Gan còn có nhiệm vụ tích trữ dinh dưỡng chưa được sử dụng lại, đến khi cần dùng đến lại đưa ra sử dụng, hoạt động này được thực hiện sau khi ăn cũng như bất kỳ lúc nào.

Các chất được gan chuyển hóa.

- Đường: Đường trong thức ăn (cơm, bánh mỳ,...) được gan chuyển hóa thành glucogen, tích trữ trong gan làm nguồn năng lượng dự trữ, khi cần thiết sẽ được giải phóng ra.

- Albumin: Gan chuyển hóa Albumin trong thức ăn (cá, thịt, đậu,...) thành Albumin mà cơ thể cần sử dụng.

- Chuyển hóa mỡ: Đường, acid amin, dư thừa được gan chuyển hóa thành mỡ để dự trữ, khi nhiệt lượng không đủ, gan sẽ phân giải mỡ để giải phóng nhiệt năng.

- Chức năng bài tiết: Dịch mật là do những tế bào gan tiết ra, có nồng độ đậm đặc trong túi mật, tiết ra dịch tiêu hóa dẫn vào tá tràng dễ tiêu hóa thức ăn, nhất là tiêu hóa mỡ.

Trong dịch mật gồm nước, chất dịch mật, ngoài ra còn có chất Bilirubine và Cholesteron dư thừa. Bilirubine là chất màu đỏ sẫm do hồng cầu lão hóa, song song tồn đọng lại, là chất thải, có hại. Có thể nói dịch mật có hai chức năng: tiết dịch tiêu hóa và bài tiết chất có hại, chất thải trong cơ thể.

- Chức năng giải độc: Gan có thể biến các chất độc, cồn do ăn uống vào cơ thể thành chất không độc hại rồi đẩy ra ngoài qua hệ thống bài tiết.

Ngoài ra, gan còn có vai trò tiêu diệt virus và các phản ứng xấu khác. Ngoài ba chức năng chính trên, gan còn có nhiệm vụ, chuyển hóa vitamin và các chất khoáng khác, điều tiết lượng máu tuần hoàn, duy trì nhiệt độ cơ thể...

+ Khả năng kỳ diệu của gan:

- Khi bị tổn thương có thể tái tạo lại ngay. Các tế bào gan có khả năng tái sinh rất mạnh, khi bị tổn thương có thể lập tức được tái tạo, nhưng cần tùy thuộc vào mức độ tổn thương, nếu bị tổn hại quá lớn thì cũng khó có thể tái tạo được trạng thái ban đầu.

- Mặc dù một bộ phận bị hư hỏng, các bộ phận khác có thể hỗ trợ được. Qua thực nghiệm ở động vật, sau khi cắt bỏ 6/7 gan, chức năng của gan vẫn không thay đổi. Có lẽ đó là nguyên nhân khi bị bệnh gan nhưng vẫn không xuất hiện triệu chứng gì!.

Đóng góp ý kiến