Hương phụ/ Củ gấu

Mã số sản phẩm :
140.000₫
140 000đ/500gr

1. Tên khác: Cỏ cú, sa thảo, cỏ gắm, nhả chông mu (Tày), tùng gáy thật mía (Dao).

2. Tên khoa học: Cyperus rotundus L.

Cyperus L. là một chi lớn, gồm khoảng 700 loài, phân bố rộng rãi khắp thế giới. Ở Việt Nam có 45 loài, trong đó 2 loài củ gấu và củ gấu biển được dùng làm thuốc với cùng công dụng.

Củ gấu phân bố rộng rãi ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên toàn thế giới, củ gấu biển chỉ có ở vùng nhiệt đới châu Á, châu Phi và châu Đại Dương. Ở Việt Nam, củ gấu có mặt ở khắp nơi, trừ vùng núi cao trên 2000m, củ gấu biển lại mọc tập trung trên các bãi cát, đất pha cát ven biển từ Móng Cái đến Hà Tiên, ở các đảo và quần đảo như Cát Bà, Hòn Mê, Hòn Khoai, Hòn Hèo, Phú Quốc, Côn Đảo, Trường Sa,...

Vị thuốc có tên "Hương phụ" ở Việt Nam chủ yếu được khai thác từ loài củ gấu biển Hàng năm, các vùng ven biển từ Thanh Hóa trở vào có khả năng cung cấp từ 50 đến 100 tấn loại dược liệu này cho nhu cầu sử dụng trong nước và xuất khẩu. 

3. Tính vị và công dụng

Củ gấu có vị cay, hơi đắng, tính bình, vào các kinh can, tam tiêu. Có tác dụng lý khí, điều kinh, thư can, chỉ thống. Theo y học cổ truyền, trước khi sử dụng, củ gấu cần được chế biến. Có thể chế biến theo lối tứ chế (tẩm sao lần lượt bằng 4 phụ liệu khác nhau) hoặc thất chế (tẩm sao bằng 7 phụ liệu khác nhau). Hiện nay phương pháp tứ chế phổ biến hơn, cách làm như sau: loại bỏ hết rễ con và tạp chất, rửa sạch, phơi ráo nước, rồi chia đều thành 4 phần. Tẩm một phần bằng nước muối 5%, một phần bằng nước gừng 5%, một phần bằng giấm và một phần bằng rượu 35-40 độ. Tẩm vừa đủ ướt, ủ riêng mỗi phần trong 12 giờ, rồi sao vàng. Khi dùng, để riêng từng phần hoặc trộn lẫn 4 phần với nhau tùy theo cách chữa bệnh. Phương pháp thất chế tốt hơn nhưng do chế biến phức tạp nên ít được dùng. Chỉ nên chế biến lượng củ gấu đủ dùng trong vòng 15-20 ngày.

Vị củ gấu qua những phương pháp sao tẩm khác nhau, có tính năng công dụng không giống nhau. Củ gấu sống (chưa qua chế biến) có tác dụng giải cảm. Củ gấu sao đen có tác dụng cầm máu dùng trong trường hợp rong kinh, củ gấu tẩm nước muối sao chữa bệnh về huyết, tẩm đồng tiện (nước tiểu trẻ em) sao có tác dụng giáng hỏa trong chứng bốc nóng, tẩm giấm sao có tác dụng tiêu tích tụ chữa các trường hợp huyết ứ, u báng, và tẩm rượu sao có tác dụng tiêu đờm. Hương phụ tứ chế (tẩm muối, đồng tiện, giấm, rượu) đường dùng chữa các chứng bệnh của phụ nữ.

Củ gấu là một vị thuốc được dùng khá phổ biến trong y học cổ truyền, với nhận định "nam bất thiểu trần bì, nữ bất ly hương phụ" có nghĩa là chữa bệnh cho nam giới không thể thiếu trần bì và chữa bệnh cho nữ giới không thể thiếu hương phụ.

Củ gấu được dùng làm thuốc điều kinh, giảm đau, chữa kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh, viêm tử cung mạn tính, băng lậu đới hạ, còn là thuốc kiện tỳ vị, chữa can vị bất hòa, đau dạ dày, ăn không ngon, tiêu hóa kém, nôn mửa.

Liều dùng hàng ngày: 6-12g dưới dạng thuốc sắc, thuốc bột, thuốc cao hoặc thuốc viêm. Thường dùng phối hợp với các vị thuốc khác.

4. Bài thuốc có củ gấu

- Chữa kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh, huyết áp cao: Củ gấu 3g, ích mẫu 3g, ngải cứu 3g, bạch đồng nữ 3g. Sắc với nước, chia làm 3 lần uống trong ngày. Muốn cho kinh nguyệt đều, uống đón kinh 10 ngày trước ngày dự đoán có kinh.

- Chữa kinh nguyệt không đều, chậm kinh, bụng dưới tức đau, lúc hành kinh có máu cục tím: củ gấu 5g, đương quy 10g, thược dược 10g, xuyên khung 5g, ô dược 7g, ngải diệp 3g, sắc nước uống.

- Chữa kinh nguyệt không đều và các chứng bệnh của phụ nữ: Củ gấu 1kg chia thành 4 phần, mỗi phần tẩm riêng rượu, giấm, nước muối và nước tiểu. Về mùa xuân để 3 ngày, mùa hè 1 ngày, mùa thu 5 ngày, mùa đông 7 ngày. Sau đó rửa sạch, sấy khô, tán nhỏ, nấu giấm với hồ trộn đều bột mà viên bằng hạt ngô, mỗi ngày uống 10-12g.

- Chữa băng huyết, rong huyết: Củ gấu sao đen tán bột, mỗi lần uống 6g; ngày 2 lần. Nếu có kèm theo mê man, gia thêm bẹ móc đốt thành than tán bột uống với nước cơm.

- Chữa kinh nguyệt không đều do huyết nhiệt, kinh thường thấy trước kỳ, lượng huyết nhiều màu sẫm, mùi hôi, đại tiện táo, tiểu tiện đỏ: củ gấu (tứ chế) 12g, cỏ nhọ nồi 30g, sinh địa 16g, cỏ roi ngựa 25g, ích mẫu 16g, rau má tươi 30g, ngưu tất 12g. Sắc nước uống ngày một thang.

- Chữa dạ dày lạnh đau, nôn, ợ ra nước trong: củ gấu 5g, can khương 3g, mộc hương 3g, khương bán hạ 10g. Sắc nước uống.

- Chữa hội chứng dạ dày:

Củ gấu 6g, sài hồ 12g, thanh bì 8g, rau má 12g, chỉ xác 6g, trần bì 6g. Sắc nước, chia làm 3 lần, uống trước bữa ăn, vào sáng trưa chiều (theo phép chữa lý khí, thư can).

Củ gấu 12g, thanh bì 12g, bồ công anh 12g, rau má 16g, lá khôi 16g, chỉ xác 12g, khổ sâm 12g, ngài cứu 8g. Sắc nước uống, chia làm 3 lần trong ngày (theo phép chữa thanh can, giáng hỏa).

Của gấu (sao) 12g, ngải cứu 12g, ô dược 12g, tô mộc 12g, uất kim 6g, hồng hoa 6g, bồ công anh 12g. Sắc uống (theo phép chữa hành khí hoạt huyết).

- Chữa tiêu hóa kém: củ gấu, riềng, gừng khô, mỗi vị lượng bằng nhau, tán thành bột nhọt, mỗi lần uống 6g. Ngày 3 lần.

Nguồn: Các thông tin trên được trích từ tài liệu "Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam" - Viện Dược Liệu
=================================================================================
Để mua hàng liên hệ:
SĐT: 0949 081 278 hoặc 0961 425 393
Email: ngophuongimm@gmail.com
Fanpage Facebook: Vườn thuốc nam Planto

Sản phẩm liên quan