Công dụng của cây Sâm tanh tách - Ruellia tuberosa L.

Công dụng của cây Sâm tanh tách - Ruellia tuberosa L.

  18/02/2018

  Ngô Đức Phương

Tên khác: Quả nổ, Nổ, Tanh tách, Sâm nghệ an

Tên khoa học: Ruellia tuberosa L.

Họ: Ô rô (Acanthaceae)

THÀNH PHẦN HÓA HỌC

- Lá chứa apigenin và luteolin.
- Dầu hạt có myristic, capril và acid lauric.
- Còn có các flavonoid, glycosid, phenol, saponin và các khoáng chất thiết yếu có giá trị dinh dưỡng và các chất chuyển hóa thứ sinh.

- Nghiên cứu về hoạt tính sinh học của dịch chiết etanol củ quả nổ thấy chứa 25 hợp chất gồm lupeol (68.14%), stigmasterol (8.89%), α-sitosterol (3.99%), sucrose (2.24%), cholest-5-ene, 3-bromo-, (3α- (2.24%), octadecane, 2-methyl- (2.10%), nonadecane, 2-methyl- (1.93%), eicosane, 2-methyl- (1.79%) heptacosane (1.43%) và heptacosane (1.29%).
- Các chiết xuất các thành phần khác nhau của cây có các các steroid, triterpenoid, phenol, flavonoid, tannin, đường.
- Dịch chiết metanol từ lá thu được các carbohydrat, glycosid, phytosteroid, flavonoid, tannin, hỗn hợp dầu và chất béo.

TÍNH VỊ VÀ TÁC DỤNG DƯỢC LÝ

- Trong y học dân gian, quả nổ được coi là lợi tiểu, chống loạn thần, hạ sốt, giảm đau, độc tố.
- Các nghiên cứu đã cho thấy các đặc tính chống viêm, chống oxy hóa, chống nôn mửa và bảo vệ dạ dày.

CÔNG DỤNG

Cây được dùng chữa sốt gián cách, ho gà, viêm màng bụng khi đẻ và cũng dùng trị cảm nóng và cảm lạnh. Dân gian thường dùng rễ củ nấu nước uống làm thuốc bổ mát (nên có tên gọi là Sâm tanh tách) và cũng dùng chữa bệnh về thận và sỏi bàng quang. Liều dùng 10 - 20 g (rễ) dạng thuốc sắc.

Hạt cây khi ngâm nước sẽ tạo ra một thứ keo như thạch có thể dùng đắp mụn nhọt và các vết đứt.

Ở Trinidad và Tobago, được sử dụng làm mát, các vấn đề về nước tiểu và cholesterol cao.

Trong y học cổ truyền của Suriname, được sử dụng như thuốc chống trầm cảm; đau khớp và căng cơ. Cũng được sử dụng như abortifacient. Rễ được sử dụng chữa bệnh thận và ho gà. Truyền được sử dụng để làm sạch máu. Rễ và lá được sử dụng để giảm bớt nước tiểu. Dùng cho bệnh lậu, giang mai, bàng quang, viêm phế quản và ung thư.
• Ở Quần đảo Cayman, được sử dụng cho bệnh tim.
• Ở Grenada, dùng cho bệnh cảm thông thường, sốt và cao huyết áp.
• Ở Cộng hòa Dominican, một thành phần trong một pha chế cho một thức uống có nam giới.
• Trong y học cổ truyền Sri Lanka, dùng cho các vấn đề về dạ dày.
• Ở Ấn Độ, nước ép lá cây được dùng chữa bọ cạp cắn và sỏi thận.

Đóng góp ý kiến