Bạch hoa xà - cây thuốc chữa bệnh ngoài da

Bạch hoa xà - cây thuốc chữa bệnh ngoài da

  21/02/2018

  Ngô Đức Phương

BẠCH HOA XÀ

Tên khác: Nhài công, Đuôi công hoa trắng, Lài dưa, Cây mộng mắt, Cây lá đinh, Bạch tuyết hoa, Nhả cam (Thái: Tân Kỳ)

Tên khoa học: Plumbago zeylanica L.

Họ: Đuôi công (Plumbaginaceae)

BỘ PHẬN DÙNG

Rễ và lá, thu hái quanh năm. Rễ cắt thành từng đoạn ngắn, phơi khô. Lá được dùng tươi.

THÀNH PHẦN HÓA HỌC

Rễ chứa plumbagin 0,91%. Toàn cây chứa flavonoid, hợp chất phenol, triterpen, acid hữu cơ, các dẫn chất của plumbagin như 3-cloroplumbagin, 3,3’biplumbagin methylen – 3,3’diplumbagin, acid plumbagic và các chất khác như chitranon, zeylenon, matrinon, 2-methyl naphthazarin, acid vanilic.

TÁC DỤNG DƯỢC LÝ

Bạch hoa xà có tác dụng kháng nhiều chủng vi khuẩn, chống viêm.

Giảm rối loạn vi tuần hoàn, các tổn thương gan thận do gây nhiễm độc thực nghiệm liều thấp bởi diclor, diethyl sulfid sau 30 ngày điều trị bằng các chế phẩm từ bạch hoa xà.

Gây xung huyết, lợi tiểu, ra mồ hôi. Chống u, chống bệnh bạch cầu lympho P388 thực nghiệm. Chống nấm, chống peroxyd hoá lipid.

Diệt nhiều loại sinh vật độc hại: Acalymma vittata, Achaea janata

Gây tổn thương một cách chọn lọc của tinh hoàn ở chó, gây sảy thai ở chuột cống trắng, ức chế sự rụng trứng ở thỏ.

CÔNG DỤNG

Chống viêm: dùng ngoài chữa đinh nhọt, tràng nhạc, sưng vú (toàn cây giã nát đắp). Chữa bệnh ngoài da: hắc lào, ghẻ, chốc lở (rễ rửa sạch, giã nhỏ, phơi trong râm, ngâm rượu 70o bôi). Chữa phong thấp, đau xương (rễ khô sắc uống).

Ngoài ra, theo kinh nghiệm một số lương y dùng Bạch hoa xà kết hợp với Bạch đồng nữ, lá trầu không và một vài vị thuốc nam khác để chữa bệnh viêm phần phụ rất hiệu quả (sao vàng, sắc uống và rửa ngoài).

Ở Ấn Độ được dùng chữa các bệnh ngoài da do nó có tác dụng chống nấm và kháng khuẩn.

Ở Nepal dùng kháng virus.

Ở Đài Loan dùng chống virus Helicobacter (gây viêm loét dạ dày).

Ở Ethiopia và Assam dùng dịch chiết từ cây Bạch hoa xà để khử trùng ở dạng vĩnh viễn, kiểm soát sinh đẻ và kế hoạch hóa gia đình.

Bài thuốc có bạch hoa xà:

1. Chữa thấp khớp: thân bạch hoa xà bỏ lá, băm nhỏ, phơi khô, sao vàng, ngâm rượu uống, ngày 10 – 12 g. Hoặc rễ bạch hoa xà giã nhỏ, ngâm rượu xoa bóp.

2. Chữa nhọt mủ: lá bạch hoa xà giã đắp (qua nhiều lớp vải gạc lót để tránh gây phỏng rộp).

Lưu ý: Cây có độc, dùng phải cẩn thận. Dùng ngoài nếu dùng nhiều có thể gây phỏng rộp. Không làm thuốc uống cho phụ nữ có thai.

Ngô Đức Phương

Đóng góp ý kiến